Bản tin tháng TV2
Nuôi dưỡng nguồn nhân lực hạt nhân chất lượng cao với Khung chương trình NEST
28/07/2022 15:43
- 287 lần đọc
Thế giới cần các nhà khoa học, kỹ sư và các chuyên gia công nghệ để đảm bảo việc sử dụng năng lượng hạt nhân an toàn và bền vững, đáp ứng nhu cầu năng lượng toàn cầu và các thách thức về môi trường. Tuy nhiên, nhiều quốc gia vẫn lo ngại về khả năng đánh mất chuyên môn và kiến ​​thức hạt nhân do những thay đổi về nhân khẩu học của lực lượng lao động. Cơ quan Năng lượng Hạt nhân (NEA) thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đã tìm cách giải quyết lo ngại này bằng cách xây dựng Khung Giáo dục Hạt nhân, Kỹ năng và Công nghệ (Nuclear Education, Skills and Technology - NEST) để tạo ra các phương pháp tiếp cận mới, nhằm duy trì, nuôi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân.

Tại sao Chương trình NEST là cần thiết?

Cơ quan Năng lượng Hạt nhân OECD (NEA) là một cơ quan liên chính phủ gồm 31 nước thành viên, hoạt động trong khuôn khổ của OECD và có trụ sở tại ngoại ô Paris, Pháp. NEA được thành lập với mục tiêu hỗ trợ các nước thành viên duy trì và phát triển hơn nữa việc sử dụng năng lượng hạt nhân cho các mục đích hòa bình một cách an toàn, tiết kiệm và thân thiện với môi trường. Điều này được thực hiện thông qua sự hợp tác quốc tế giữa các quốc gia có nền tảng công nghệ và kỹ thuật hạt nhân tiên tiến, các cơ sở khoa học, công nghệ và pháp lý có liên quan. Hoạt động của NEA giúp củng cố những hiểu biết chung và cung cấp các đánh giá đáng tin cậy phục vụ cho quyết sách của các chính phủ về chính sách năng lượng hạt nhân và cho các phân tích rộng hơn của OECD trong các lĩnh vực như năng lượng và sự phát triển bền vững của các nền kinh tế cacbon thấp.

Các nước thành viên NEA là những nước dẫn đầu thế giới trong việc sử dụng công nghệ và vật liệu hạt nhân cho nhiều mục đích công nghiệp, khoa học, y tế và năng lượng. Tổng sản lượng điện hạt nhân của các nước này chiếm khoảng 85% sản lượng điện hạt nhân toàn cầu. Để đảm bảo việc sử dụng năng lượng hạt nhân an toàn và bền vững, các quốc gia này phải có nguồn nhân lực công nghệ hạt nhân dồi dào và chất lượng cao bao gồm các nhà khoa học, kỹ sư và chuyên gia công nghệ để hỗ trợ việc tiếp tục sử dụng năng lượng hạt nhân và đáp ứng các thách thức về năng lượng và môi trường toàn cầu.

Hình 1. Khung Giáo dục, Kỹ năng và Công nghệ Hạt nhân (Nuclear Education, Skills and Technology - NEST)

Tuy nhiên, việc đảm bảo trình độ kỹ thuật hạt nhân và giáo dục thế hệ các nhà khoa học và kỹ sư mới đang là một thách thức ngày càng quan trọng đối với các nước thành viên NEA. Sự thiếu thông tin và ít quan tâm đối với các lĩnh vực liên quan đến hạt nhân trong thế hệ trẻ cùng với việc các thế hệ chuyên gia, giáo sư tới độ tuổi nghỉ hưu đã thu hẹp khả năng đào tạo thế hệ thay thế. Trong bối cảnh đó, NEA đã xây dựng Khung Giáo dục, Kỹ năng và Công nghệ Hạt nhân (Nuclear Education, Skills and Technology - NEST) vào năm 2019. NEST được thiết kế như một cam kết chung của NEA nhằm tập hợp các tổ chức công và tư nhân từ các quốc gia quan tâm (không nhất thiết là các quốc gia thành viên của NEA) giúp giải quyết những lỗ hổng quan trọng trong nâng cao năng lực hạt nhân, chuyển giao kiến ​​thức và đổi mới kỹ thuật trong các lĩnh vực liên quan. Khung chương trình NEST cũng sẽ hỗ trợ các quốc gia xem xét các lựa chọn dài hạn để quản lý chất thải phóng xạ mức độ cao và nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng, cũng như tìm kiếm các phương pháp tốt hơn để tháo dỡ các cơ sở hạt nhân cũ và giải quyết những thách thức trong các lĩnh vực khác liên quan đến năng lượng hạt nhân, từ y học đến môi trường.

Nhu cầu phát triển và áp dụng các công nghệ đổi mới để đáp ứng những thách thức này ngày càng rõ ràng hơn. Đồng thời những tiến bộ trong các lĩnh vực như khoa học vật liệu và thiết bị đo đạc, cùng với sự xuất hiện của máy tính hiệu suất cao đã mở ra những khả năng đổi mới và kết hợp năng lượng hạt nhân với các lĩnh vực mới xuất hiện ngày nay.

NEST giúp nuôi dưỡng thế hệ chuyên gia cao cấp và những nhà lãnh đạo mới cho lĩnh vực hạt nhân

Mục tiêu của NEST là hỗ trợ các nghiên cứu sinh và các chuyên gia trẻ theo đuổi sự nghiệp trong lĩnh vực hạt nhân bằng cách:

  • Thiết lập một khuôn khổ đa quốc gia để duy trì và xây dựng năng lực hạt nhân;
  • Xây dựng các liên kết quốc tế giữa các trường đại học, học viện, viện nghiên cứu và ngành công nghiệp hạt nhân;
  • Thu hút các chuyên gia công nghệ từ các ngành khác tham gia giải quyết các vấn đề công nghệ hạt nhân và các vấn đề trong thực tiễn.

Hình 2. Đào tạo sử dụng phương pháp lắng đọng xung laser tại Nanocenter - Đại học Tổng hợp Nghiên cứu Hạt nhân Quốc gia LB Nga MEPhI
(Nguồn: MEPhI).

NEST đã mang đến cho các nghiên cứu sinh, sinh viên hoặc các chuyên gia trẻ cơ hội nâng cao năng lực, học hỏi tư duy phản biện và tiếp thu kiến thức bằng cách làm việc cùng với các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực này. Các tổ chức từ 10 quốc gia thành viên đã tham gia vào khung chương trình NEST. Một số dự án cho đến nay đã bắt đầu đem lại những kết quả thực tế.

Tham gia vào khung chương trình NEST, các quốc gia sẽ có được những lợi ích như:

(1) Học hỏi kiến thức mới không có trong chương trình đào tạo thạc sĩ hay nghiên cứu sinh tiến sĩ thông thường:

  • Đào tạo thực hành trực tiếp tại các cơ sở thí nghiệm hiện đại hàng đầu;
  • Bổ sung thêm các kỹ năng mềm và kỹ năng lãnh đạo;
  • Làm việc với các chuyên gia cao cấp hàng đầu;
  • Tích lũy các bí quyết kỹ thuật và tham gia giải quyết các vấn đề thực tiễn.

(2) Dễ dàng ứng dụng kiến thức được đào tạo vào công việc:

  • Các đối tác cấp cao hàng đầu từ cộng đồng phi học thuật;
  • Được đào tạo các kỹ năng và năng lực cụ thể cho thị trường lao động;
  • Chương trình đào tạo được quốc tế công nhận;
  • Được kết nối với mạng lưới cựu sinh viên, các cố vấn, các tổ chức về hạt nhân và các bên liên quan.

(3) Học hỏi và tích lũy kinh nghiệm quốc tế:

  • Trở thành thành viên của nhóm nghiên cứu sinh đa quốc gia;
  • Thường xuyên gặp gỡ các cựu nghiên cứu sinh của Chương trình;
  • Tham gia các hoạt động giáo dục và đào tạo tại các tổ chức đối tác nước ngoài;
  • Tham gia các sự kiện dành riêng cho nghiên cứu sinh NEST.

(4) Được hỗ trợ tài chính, nhận học bổng và giải thưởng:

  • Hỗ trợ tài chính lên đến 5000 Euro/nghiên cứu sinh;
  • Nhận học bổng kéo dài từ 4-6 tháng và được đồng tài trợ bởi một tổ chức đối tác;
  • Có cơ hội dành giải thưởng NEST cho 03 nghiên cứu sinh mỗi năm. Giải nhất có giá trị 5000 Euro và tối đa hai giải nhì có giá trị 2500 Euro/ giải.

NEST hướng tới việc đào tạo các thế hệ chuyên gia hạt nhân và nhà lãnh đạo mới bằng cách truyền tải kiến thức thực tế và cung cấp các khóa đào tạo thực hành. Nghiên cứu sinh của NEST là sinh viên có bằng thạc sĩ, nghiên cứu sinh tiến sĩ hoặc các chuyên gia trẻ tham gia vào một dự án NEST với thời gian từ một đến bốn tháng. Hiện nay, khung chương trình NEST bao gồm 6 dự án: (1) Các thí nghiệm lưu giữ hydro để đảm bảo an toàn cho lò phản ứng (HYMERES); (2) Lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR); (3) Công nghệ từ xa tiên tiến và công nghệ robot phục vụ quá trình tháo dỡ nhà máy điện hạt nhân (ARTERD); (4) Quản lý chất thải phóng xạ than chì (graphit); (5) Các ứng dụng y tế, công nghệ hạt nhân, bảo vệ phóng xạ và an toàn phóng xạ (MANTRAS); và (6) Năng lực xây dựng, Kiến thức chuyên môn, Kỹ thuật ứng dụng, Dừng vận hành an toàn, Đào tạo nghiên cứu sinh (BEAST).

Mỗi dự án của NEST sẽ được hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi nhằm kết nối và làm việc với các tổ chức tham gia của các quốc gia khác để thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu liên quan. Tổ chức chủ trì sẽ cung cấp các hướng dẫn nghiên cứu chuyên nghiệp cho dự án và Nghiên cứu sinh NEST sẽ tiến hành nhiệm vụ nghiên cứu của mình.

Xây dựng nguồn nhân tài trong bất kỳ lĩnh vực nào cũng cần đầu tư dài hạn và tầm nhìn chiến lược. Đối với lĩnh vực hạt nhân, hợp tác quốc tế là chìa khóa để các thế hệ chuyên gia và nhà lãnh đạo hạt nhân mới được trang bị đầy đủ các kỹ năng và kiến thức ngầm cần thiết, qua đó đảm bảo việc tiếp tục sử dụng an toàn và hiệu quả các công nghệ hạt nhân cho một loạt các ngành công nghiệp, khoa học và y tế. Các dự án quốc tế và đa ngành này mang đến cho Nghiên cứu sinh NEST (thạc sĩ, tiến sĩ và các chuyên gia trẻ) cơ hội phát triển kỹ năng và học hỏi, tích lũy kinh nghiệm thực tế dưới sự giám sát của các cố vấn NEST - là các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực này.

Thực hiện: Phạm Đức Trung

Tài liệu tham khảo

1. NEA, “Nuclear Education, Skills and Technology (NEST) Framework.” [Trực tuyến]. Địa chỉ: https://www.oecd-nea.org/jcms/pl_21786/nuclear-education-skills-and-technology-nest-framework

2. NEA, “NEST Strategic Approach.” [Trực tuyến]. Địa chỉ: https://www.oecd-nea.org/jcms/172399_Media/nest-strategic-approach

3. NEA, “Insights from the NEST Framework: A chat with Vera Verkhoturova.” [Trực tuyến]. Địa chỉ: https://www.oecd-nea.org/jcms/pl_65002/insights-into-the-nest-framework-a-chat-with-vera-verkhoturova

4. A. D. Trapani, T. Ivanova và A. Pautz, “NEST: An international program supporting nuclear education, skills, and technology,” 04/06/2022. [Trực tuyến]. Địa chỉ: https://www.ans.org/news/article-3969/

 

Copyright © 2017 Công ty Cổ phần Tư vấn Xây dựng Điện 2